Jak sformatować komputer?

Potocznie zwane „formatowanie komputera” jest niczym innym, jak czynnością mającą na celu usunięcie danych z dysku twardego komputera. Najczęściej dysk formatuje się, gdy chce się zniwelować infekcje spowodowane wirusami komputerowymi. Często też czynność formatowania wykonuje się w momencie, gdy stwierdzimy, że nasz komputer działa za wolno, bądź po prostu chcemy zainstalować nasz system operacyjny od nowa. Sam przebieg formatowania dysku nie jest długim i trudnym procesem, nie usuwa też w 100% danych z naszego dysku. Jeśli ktoś żyje w przeświadczeniu, że jeśli sformatuje dysk (mitycznie) 3 razy, to całkowicie wyczyści dysk z informacji, których nie chce posiadać. Nic bardziej mylnego! Struktura dysku i sposób zapisu danych pozwala na odzyskanie danych nawet sprzed kilku lat – wiadomo, że standardowymi programami można tego nie osiągnąć, ale są do tego specjalne programy i firmy zajmujące się odzyskiem „utraconych” danych. Proces formatowania komputer (dysku) możemy podzielić na dwa rodzaje z racji na poziom operacji: z poziomu systemu operacyjnego – rozwiązanie przydatne jedynie w chwili, gdy chcemy sformatować partycję niesystemową. Do tego celu możemy użyć specjalnych programów (np. Partition Magic), lub za pomocą narzędzia systemowego. Jednakże korzystając z tej opcji nie sformatujemy CAŁEGO dysku, mając na myśli partycję systemową; z poziomu specjalnych płyt LiveCD – idealne rozwiązanie dla osób, które chcą usunąć całą zawartość dysku twardego, w tym również zmienić jego strukturę i układ partycji. Z racji na łatwość i szybkość procesu osobiście jestem zwolennikiem drugiego rozwiązania – za pomocą płyty LiveCD. Postaram się jednak opisać obydwa sposoby. Opis przebiegu tej operacji za pośrednictwem systemu operacyjnego Windows został opisany w krokach 1-6. Pozostałe kroki, począwszy od kroku 7 dotyczą procesu formatowania za pomocą odpowiedniego narzędzia.

  • Program Gparted - http://gparted.sourceforge.net/
  • Płytę CD
  • Kopie zapasowe naszych plików
1
Logo Windows VistaLogo Windows Vista

Jeśli chcemy usunąć jedynie zawartość partycji niesystemowej (takiej, na której nie jest zainstalowany żaden system operacyjny), możemy skorzystać z prostszego rozwiązania, którym jest formatowanie z poziomu systemu operacyjnego.
Dla rodziny systemów Windows proces ten jest identyczny dla każdej wersji systemu (nie ma znaczenia, czy mamy system Windows XP, Vista, czy najnowszą wersję 7). W przypadku opcji formatowania z poziomu systemu mamy dwie możliwości. Pierwszą, a zarazem prostszą za pośrednictwem prawo kliku, a drugą za pośrednictwem „Panelu sterowania” i „zarządzania komputerem”. Nie utrudniajmy sobie życia, wybierzmy opcję pierwszą.


2
Wybór opcji z menu kontekstowegoWybór opcji z menu kontekstowego

Zaznaczając partycję, którą chcemy sformatować, klikamy na niej prawym przyciskiem myszy i wybieramy z menu kontekstowego opcję „Formatuj...”.
Okno, które nam się uruchomi służy do ustawienia podstawowych parametrów, które musimy podać przed usunięciem zawartości. Mamy możliwość wyboru formatu partycji (Windowsowe narzędzie zezwala na formatowanie partycji w systemie plików NTFS, oraz FAT32), ustawienia etykiety (nazwy) partycji, oraz wybór pomiędzy szybkim, a zwykłym formatowaniem.


3
Opcje formatowaniaOpcje formatowania

Pojemność – opcja, której nie mamy możliwości zmienić. Jest to jedna z wad korzystania z tej opcji podczas formatowania partycji z poziomu systemu Windows.
System plików – do wyboru mamy NTFS oraz FAT32. Z racji na różnicę technologiczną zalecam pozostawienie/ustawienie systemu plików na NTFS. FAT nadaje się i przydaje się jedynie w przypadku pamięci przenośnych, jak np. pendrive.
Rozmiar jednostki alokacji – dzięki tej opcji możemy ograniczyć marnowanie dysku. Im mniejszy rozmiar jednostki alokacji, tym bardziej dane porozkładane są po klastrach dysku. Im większy plik jest zapisywany na dysku, a rozmiar alokacji jest ustawiony na jak najmniejszy – tym bardziej efektywnie dane te są przechowywane na dysku. Zaleca się jednak pozostawienie domyślnie wybranego rozmiaru jednostki alokacji.
Etykieta woluminu – jest to etykieta/nazwa partycji wyświetlana w np. „Mój komputer”.
Opcje formatowania – opcja szybkiego formatowania sprawia, że formatowanie większych partycji trwa nieporównywalnie krócej, niż w przypadku odznaczonej opcji. Jednakże ma to swoje wady i zalety. Odznaczenie tej opcji powoduje usuniecie plików z dysku oraz przeskanowanie dysku pod kątem uszkodzonych sektorów i zarazem naprawę ich.
Włącz kompresję – opcja ta kompresuje pliki na dysku zmniejszając ich rozmiary. Jest dostępna jedynie w systemie plików NTFS.


4
FormatowanieFormatowanie

Gdy już ustawimy opcje zgodnie z naszymi upodobaniami, przechodzimy do etapu finalizacyjnego. Klikamy „Rozpocznij”. Czytamy uważnie monit o bezpieczeństwie informującym nas o utracie danych. Jeśli zgadzamy się – klikamy „OK”.


5
Monit potwierdzajacy ukończenie procesuMonit potwierdzajacy ukończenie procesu

W momencie, kiedy program zakończy działanie, ukaże się nam odpowiedni komunikat.


6

Do wykonania tej czynności niezbędnym programem będzie Gparted. Jest to darmowa „dystrybucja” programu, która rozpowszechniana jest na nośnikach LiveCD. Narzędzie to daje nam o wiele większe „pole do popisu” niźli narzędzie systemowe Windowsa. Narzędzie to jest o wiele bardziej przydatne, daje nam możliwość sformatowania partycji do takich systemów plików, jak: ext2/ext3/ext4, FAT16/FAT32, hfs/hfs+, linux-swap, NTFS, reiserfs/4, ufs, czy xfs. Poza tym, za jego pośrednictwem możemy usunąć wszystkie partycje z naszego dysku i zmienić całkowicie ich układ.


7
Splash screen GpartedSplash screen Gparted

Pobrany obraz .iso ze strony http://gparted.sourceforge.net/ nagrywamy na płytę CD. Płytę umieszczamy w napędzie CD i włączamy ponownie komputer. Gdy komputer włączy się ponownie, wybieramy od razu opcję pierwszą naciskając klawisz ENTER.


8
Wybór układu klawiszyWybór układu klawiszy

Czekamy, aż wszystko się załaduje, a aplikacja zapyta nas o układ klawiszy. Nic nie ruszamy, wciskamy od razu enter.


9
Wybór językaWybór języka

Gparted nie posiada w swych tłumaczeniach polskiego języka, pozostaje nam więc zadowolić się wersją angielską (numer 33).
Z racji na to, że aplikacja domyślnie przyjmuje na tym etapie wartość 33 - wciskamy enter. W kolejny etapie również naciskamy enter.


10
Wybór dyskówWybór dysków

W zależności od tego, ile (fizycznie) zamontowanych dysków posiadamy w komputerze, musimy zdecydować, który z nich chcemy sformatować. Robimy to korzystając z wyboru dysków, w prawym górnym rogu.


11
Usuwanie partycjiUsuwanie partycji

Po wyborze interesującego nas dysku, klikamy kolejno na partycje, które mamy zamiar sformatować. Z racji na fakt, że jest to cały dysk – musimy kolejno usunąć każdą partycję z osobna. Klikając zaznaczamy interesującą nas partycję, a z górnego menu nawigacyjnego wybieramy „Delete”. I tak ze wszystkimi partycjami. Następnie z nawigacji wybieramy opcję „Apply” i zatwierdzamy nasze kroki, jeśli jesteśmy ich pewni.


12
Zakończenie operacjiZakończenie operacji

Gdy wszystko przebiegnie zgodnie z naszym planem, otrzymamy komunikat o zakończeniu operacji. Teraz pozostaje nam jedynie utworzyć nowe partycje, a dokonamy tego zaznaczając nieprzydzielony obszar, czyli to co osiągnęliśmy tymi krokami.


13
Tworzenie nowej partycjiTworzenie nowej partycji

Klikamy więc, na nieprzydzielony obszar, a z menu nawigacyjnego wybieramy opcję „New”. Tworzymy nową partycję uzupełniając odpowiednio opcje:
Free space preceding – oznacza ilość wolnego miejsca w Megabajtach PRZED partycją. Najlepiej jest pozostawić to pole z wartością zero, gdyż tworzymy nowe partycje od początku dysku.
New size – rozmiar partycji w Megabajtach. Pamiętajmy, że 1 GB = 1024 MB!
Free space following – wolna przestrzeń PO utworzonej partycji.
Create as – wybór pomiędzy partycją podstawową, logiczną, a rozszerzoną. Tutaj należy pamiętać, że jeden dysk może posiadać MAKSYMALNIE cztery partycje podstawowe/rozszerzone. Partycje rozszerzone składają się z partycji logicznych.
File system – w zależności od przeznaczenia partycji wybieramy system plików. Dla Windowsa najlepiej jest wybrać system plików NTFS.
Label – etykieta/nazwa partycji.


14
Ponowne uruchomienie komputeraPonowne uruchomienie komputera

Kiedy już dokonamy wszelkich zmian, klikamy na „Apply” i potwierdzamy swe działania. Po zakończonym formatowaniu zamykamy program Gparted krzyżykiem w górnym prawym rogu, a z pulpitu wybieramy „Exit” i „Reboot”. Teraz pozostaje nam tylko zainstalować nowy system ;).


15

Uwagi i spostrzeżenia

  • Użyte zdjęcie dysku pochodzi z http://commons.wikimedia.org/ i zostało udostępnione na licencji publicznej – dowolny użytek.

  • Zdjęcie ołówka z gumką pochodzi ze strony http://commons.wikimedia.org/ i jest udostępniane na licencji GNU. Jest autorstwa Michiel1972.

  • Logo Windows Vista jest własnością koncernu Microsoft z siedzibą w Redmond.


Przeczytaj teraz:

Galeria

zdjęcie
  1. Filip CierpichFilip Cierpich

Dodaj komentarz

  1. Zaloguj się:
    1. 11.05.2010

    Komentarze

    fajny temat

    Ostatnio zmieniony: 2013-04-14 15:46:41

    Przydatna porada:)

    Ostatnio zmieniony: 2013-02-18 15:50:24

    całkiem przydatne

    Ostatnio zmieniony: 2013-02-10 19:29:31

    dobrze wiedziec

    Ostatnio zmieniony: 2013-01-28 08:56:26

    Witam jestem dzień przed formatowaniem zawsze oddawałem komputer Serwisowi ale ten okazał się głuchy na moje życzenia ( proszę wyczyścić go całego wszystkie partycje) a tu co się okazuje komputer ma może nowy System ale Śmieci gry zostały oddali mi kasę i zaniosłem go znajomego i zrobił za free ale sam chcę umieć robić generalny porządek ten poradnik pomógł ale też rozsiał niepewność robić to z płyty czy z tym programem proszę o komentarz

    Ostatnio zmieniony: 2012-11-08 00:38:56

    Tak, porada napisana fajnie i będzie często czytana, ale sam temat wg. mnie odchodzi do lamusa. Formatowanie dysku komputera zastosują niedoświadczeni użytkownicy, nie mający pojęcia jak zabezpieczać swój system. Strata czasu i energii.

    Ostatnio zmieniony: 2011-09-25 22:31:35

    świetna porada dzięki

    Ostatnio zmieniony: 2011-08-10 19:14:21

    Dbajmy o komputery, a formatowanie będzie rzadką koniecznością.

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-24 10:34:36

    Super ! Nie zabierałem się za to - nie miałem potrzeby. Ale po wymianie komputera chętnie "pobawię" się w ten sposób ze starym.

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-19 10:59:21

    Warto wiedzieć:)

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-05 16:38:45

    Mam pytanie, w 5 kroku jest pokazane na obrazku ze formatowanie dopieglo końca ale dalej są kolejne punkty.Wiec jak zrobię wszystko do 5 kroku to czy dalsze tez muszę zrobic z tym programem Gpardet ( czy jakoś tak), i co to jest??

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-05 15:51:04

    Wyczerpująca porada :) Może warto napisać jeszcze o tym, jak wygląda formatowanie, gdy kupiliśmy komputer z wgranym systemem.

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-05 09:13:07

    Przydatna porada dla ludzi kiepsko zorientowanych w informatyce. Lepiej to zrobić samemu niż płacić serwisowi

    Ostatnio zmieniony: 2011-03-04 11:34:03

    Ciekawa porada dla kogoś kto chce ale nie wie jak się zabrać do formatowania dysku :-) Przydatna porada napisana w sposób dogłębnie wyczerpujący temat :-)

    Ostatnio zmieniony: 2011-02-22 13:33:07

    Ciekawy sposób

    Ostatnio zmieniony: 2011-02-17 16:38:55

    Przyda się bardo. Formatowanie komputera w serwisie kosztuje 50zł!!

    Ostatnio zmieniony: 2011-02-17 09:49:17

    Bardzo dobrze napisane pod wyszukiwarkę. Super wyszukana nisza. A i merytorycznie dobra porada : )

    Ostatnio zmieniony: 2010-12-21 14:02:19

    Ja osobiście robie formata w 100% przy pomocy płyty, ale za poradnik 5/5 :)

    Ostatnio zmieniony: 2010-12-17 14:59:25

    Miło mi, że mimo tak oczywistej sprawy porada zdaje się być przydatna. Dziękuję Wam zarazem za ciepłe słowa :).

    Ostatnio zmieniony: 2010-09-05 17:18:04

    Może i nic nowego ta porada nie wnosi, lecz trzeba zwrócić uwagę na jej obszerność i szczegółowość. Dobry i wyczerpujący poradnik- zasługuje na "rewelacyjną" :)

    Ostatnio zmieniony: 2010-08-17 20:11:29

    Co prawda porada tylko dla początkujących użytkowników komputerów, ale za to przydatna. Kiedy ja pierwszy raz formatowałem dysk (lata temu) nie miałem takich pomocy. A zaoszczędziłyby mi sporo czasu.

    Ostatnio zmieniony: 2010-07-08 07:41:57

    Świetna porada, tego właśnie potrzebowałem:) 5*