Czym jest zdolność kredytowa i jak ją sprawdzić?

Pojęcie zdolności kredytowej pojawia się przy okazji wnioskowania o kredyt bankowy. Zawsze, kiedy konsument chce pożyczyć pieniądze od banku, instytucja sprawdza, czy wykazuje on zdolność kredytową. Co to w praktyce oznacza i czy osoba starająca się o kredyt może samodzielnie obliczyć swoje możliwości kredytowe.

1

Wiarygodność kredytowa – definicja

Wiarygodność kredytowa – definicja

Wiarygodność kredytowa ściśle wiąże się ze zdolnością kredytową, o której można przeczytać na stronie https://pl.kruk.eu/klienci/poradnik/porady/zdolnosc-kredytowa-co-daje-i-co-to-takiego. Zanim bank przyzna lub odmówi wnioskującemu kredytu, dokładnie oceni m.in. jego możliwości finansowe, historię spłaty wcześniejszych zobowiązań i przyjrzy się ocenie punktowej wiarygodności kredytowej.



Czym jest zatem wiarygodność kredytowa? Definicja zrozumiała dla klienta mogłaby brzmieć tak: wiarygodność kredytowa to punktacja, scoring obliczany dla każdego konsumenta przez Biuro Informacji Kredytowej (BIK). Scoring ocenia ryzyko kredytowe konsumenta przez przyznanie mu określonej punktacji. Profil danego klienta porównuje się z profilami podobnych mu konsumentów, którzy otrzymali już wcześniej kredyty i pożyczki i terminowo spłacili zobowiązania. Im bardziej profil konsumenta zbliża się do profilu idealnego, tym lepsza ocena punktowa.



Wiarygodność jest jednym z dwóch parametrów (obok zdolności kredytowej), które banki biorą pod uwagę przy udzielaniu kredytów konsumenckich, pożyczek, wydawania kart kredytowych czy udzielania rat (kiedy konsument kupuje produkty na raty). Wiarygodność kredytowa to parametr, na który konsument ma realny wpływ.


2

Obliczaniem, a dokładniej przyznawaniem punktów scoringowych, zajmuje się jedna instytucja, a jest nią Biuro Informacji Kredytowej. To w tym biurze gromadzi się wszystkie informacje dotyczące historii kredytowej dłużnika. Trafiają tam zarówno pozytywne dane (np. o terminowej spłacie rat czy kredytu), jak również te negatywne (o opóźnieniach w spłacie kredytu, nieterminowym zwróceniu pożyczki). Skąd BIK zdobywa wszystkie te informacje? Od banków i innych instytucji uprawnionych do udzielania kredytów. Te instytucje, które przekazują dane swoich konsumentów do BIK, mogą też wnioskować do Biura o udostępnienie im informacji o swoich klientach (dowiadują się wtedy, z jakich innych kredytów korzysta konsument, czy rzetelnie spłaca swoje zobowiązania).



Sposób obliczania scoringu przez BIK jest złożony. Nie do końca wiadomo też, jakie informacje Biuro bierze pod uwagę, przyznając punktację (informacje te nie są publiczne). Wiarygodność ustalana jest indywidualnie, a każdy przypadek dla BIK-u jest inny. Przy obliczaniu scoringu Biuro uwzględnia m.in. informacje dotyczące terminowości spłacania zobowiązań, przekraczania limitów na kartach kredytowych czy skłonności do zaciągania pożyczek i kredytów. Scoring to nie tylko ocena indywidualnych zachowań klienta. Konsumentów przypisuje się też do konkretnych grup (np. wiekowych) i ocenia się ich, porównując do podobnych im osób. Dlatego na przestrzeni lat scoring klienta może się zmieniać (średnia ocena wiarygodności grupy docelowej jest np. niższa, bo osoby w przedziale 35-40 lat częściej spóźniają się ze spłatą zobowiązań).


3

Sprawdzenie zdolności kredytowej

Mówiąc o wiarygodności kredytowej, trudno nie wspomnieć też o zdolności kredytowej. Przy udzielaniu kredytu czy pożyczki banki uwzględniają oba parametry. I dopiero po ich ocenie wypłacają środki kredytobiorcy. Sprawdzenie zdolności kredytowej jest łatwiejsze niż ustalenie swojej wiarygodności kredytowej. Zdolność kredytową obliczają banki, a te instytucje mają podobne sposoby oceny. Jeśli jeden z banków uznał, że konsument nie jest wiarygodnym pożyczkobiorcą, najprawdopodobniej kolejna instytucja potwierdzi tę ocenę. Oczywiście istnieją rozbieżności. To, że klient nie otrzymał kredytu w jednym banku, nie oznacza, że inna instytucja mu go nie przyzna. Każdy bank ma swoje procedury na obliczanie zdolności kredytowej i wyniki kilku mogą się znacznie różnić.



Czy konsument ma jakiś wpływ na swoją zdolność kredytową? To jeden z parametrów (obok wiarygodności kredytowej), którym klient może w pewien sposób zarządzać. Korzystając z karty kredytowej lub kupując produkty na raty i spłacając terminowo swoje zobowiązania, konsument buduje swoją pozytywną historię kredytową. Dla banku ogromne znaczenie ma to, czy osoba wnioskująca o kredyt czy pożyczkę kiedykolwiek zaciągała już jakieś zobowiązanie. Tylko na tej podstawie instytucja bankowa może stwierdzić, czy jej przyszły klient jest wiarygodny.


4

Obliczanie zdolności kredytowej – czy mogę zrobić to samemu?

Obliczanie zdolności kredytowej – czy mogę zrobić to samemu?

Samodzielna ocena zdolności kredytowej to trochę jak wróżenie z fusów. Każdy wnioskujący o kredyt może sprawdzić swoją historię kredytową w BIK, upewnić się, że nie ma w niej negatywnych informacji. Podczas rozpatrywania wniosku o kredyt bank na pewno weźmie pod uwagę zarobki klienta, jego wiek, wysokość miesięcznych zobowiązań. Każda instytucja udzielająca kredytów dokonuje analizy ilościowej i jakościowej. Pierwsza z nich dotyczy przede wszystkim liczb. Przy analizie ilościowej bank sprawdzi dochody klienta, ich wysokość, ale też ich źródło (czy dochód jest stabilny i uzyskiwany każdego miesiąca czy np. nieregularny). Dla banku ważny będzie również rodzaj umowy o zatrudnienie (na czas określony czy nieokreślony, umowa o pracę czy umowa zlecenie).



W analizie ilościowej bank obliczy miesięczne koszty utrzymania (na podstawie deklaracji) klienta, czyli wydatki na czynsz, opłaty za media, utrzymanie np. samochodu. Instytucja wyliczy również dochód przypadający na każdą osobę zamieszkującą gospodarstwo domowe z wnioskującym o kredyt. Przy sprawdzaniu zdolności kredytowej dla banku ważne będą również wszystkie dotychczasowe zobowiązania klienta, tj. jego stan zadłużenia (karty kredytowe, rat, pożyczki, inne kredyty).



W trakcie analizy jakościowej bank sprawdzi takie parametry jak m.in. wiek, wykształcenie, status majątkowy, wykonywany zawód klienta. Przy ocenie jakościowej przeanalizuje również całą historię kredytową konsumenta.



Każdy przypadek rozpatrywany jest jednak inaczej. Klient może zarabiać mało, ale mieć też niskie comiesięczne wydatki. Być może to właśnie on, a nie jego majętny kolega, który ma ogromne zadłużenia, otrzyma kredyt.



Z powyższych informacji wynika, że samodzielne obliczenie zdolności kredytowej może okazać się kłopotliwe. Konsument może jedynie oszacować, czy bank będzie gotowy przyznać mu kredyt. Ostatecznie zadecydują o tym analitycy bankowi. Żeby obliczyć zdolność kredytową, można wykorzystać do tego specjalne analizatory dostępne online na stronie BIK oraz poszczególnych banków.


5

Pożyczka a zdolność kredytowa

Czy konsument, który nie ma zdolności kredytowej otrzyma dodatkowe finansowanie? Czy istnieją kredyty bez zdolności kredytowej? Konsumenci, którzy do tej pory nie budowali swojej historii kredytowej, mogą mieć problem z otrzymaniem bankowego kredytu. Nawet jeśli klient dużo zarabia i ma stałą umowę, może okazać się dla banku mało wiarygodnym klientem. Bank nie ma żadnej pewności, że klient będzie terminowo spłacał swoje zobowiązanie. Zastanawiające może być też to, dlaczego nigdy wcześniej nie korzystał z żadnego dodatkowego finansowania (nawet z karty kredytowej czy zakupów ratalnych).



Dla osób, które nie mają swojej historii w BIK lub w ocenie banku brakuje im zdolności kredytowej, mogą skorzystać z pożyczek. Oferują je najczęściej instytucje uprawnione do udzielania takich pożyczek. Klient może złożyć wniosek o dodatkowe finansowanie, nawet jeśli jest zadłużony w innym miejscu (w tym przypadku pożyczanie kolejnych środków może być początkiem tzw. spirali zadłużenia), nie ma odpowiednich dochodów umożliwiających mu wnioskowanie o kredyt lub ma negatywną historię kredytową.



Pożyczki bankowe łatwiej uzyskać niż kredyt, ponieważ opiewają na niższe kwoty i charakteryzują się wyższym oprocentowaniem. Bank zakłada, że jeśli klient nie spłaci takiego zobowiązania, strata będzie nieporównywalnie mniejsza niż przy dużym kredycie.



Kredyt hipoteczny bez zdolności kredytowej będzie trudny do uzyskania. Ale już pożyczkę finansującą wykończenie mieszkania czy opłacenie wynajmu klient może otrzymać bez zdolności (oczywiście wszystko zależy od instytucji udzielającej takiego finansowania).



Źródła:

  • https://pl.kruk.eu/klienci/poradnik/porady/zdolnosc-kredytowa-co-daje-i-co-to-takiego

  • https://jakoszczedzacpieniadze.pl/punkty-bik-i-wiarygodnosc-kredytowa


źródła zdjęć: Materiały partnera

  1. Wojtek Budnicki

Dodaj komentarz

  1. Zaloguj się:
  1. 05.03.2020

Komentarze